Πως να διαχειριστείτε το θυμό του παιδιού σας

 

Γράφει η Ρέα Δουμανά, κλινική ψυχολόγος

 

Η αποδοχή σας να αφουγκραστείτε το θυμό του παιδιού σας όταν βιώνει απογοήτευση, είναι το κλειδί για τη διαχείρισή του και για το χτίσιμο ενός ενεργητικού πλαισίου επικοινωνίας. Η έκφραση των συναισθημάτων των παιδιών αποτελεί μία βασική ανάγκη για την επικοινωνία με τους γονείς τους, καθώς και με το υπόλοιπο κοινωνικό πλαίσιο που το περιτριγυρίζει. Η γλώσσα ενός μικρού παιδιού, η οποία εκφράζεται με κλάμα, γέλιο, θυμό, είναι πολλές φορές δύσκολο να ερμηνευθεί. Η έκφραση ενός συναισθήματος πολλές φορές «κρύβει» άλλα συνυπάρχοντα συναισθήματα, ή άλλες φορές παραπλανεί για την πραγματική αιτία έκφρασης του συγκεκριμένου συναισθήματος.

 

 

Η «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ»

Το συναίσθημα που εκφράζει κάθε παιδί βασίζεται στην πεποίθηση έκφρασης του «εγώ». Όταν ένα παιδί δεν εκφράζει αυτό που αισθάνεται, όταν δηλαδή  δεν υπάρχει καμία ανταπόκριση στο κλάμα, το φόβο, τη χαρά ή το θυμό του, τότε μπορεί να φτάσει στο σημείο διαγραφής όλων των συναισθηματικών του εμπειριών στο χάρτη της συνείδησης. Σε αυτό το σημείο το παιδί νιώθει ματαιωμένο, διότι δεν αισθάνεται ότι πραγματικά υπάρχει ως άτομο. Παίρνει εντολές για τον τρόπο έκφρασης και συμπεριφοράς από τους γύρω του (π.χ. γονείς). Στο σημείο αυτό πρέπει να τονισθεί ότι το παιδί, μέσα από τον τρόπο «διαχείρισης» των συναισθημάτων του, διαμορφώνει την προσωπικότητά του: Αναζητά νέες εμπειρίες, συνειδητοποιεί και μαθαίνει να διαχειρίζεται τις δυσκολίες του, πλαισιώνεται στο περιβάλλον του ανάλογα με τα ερεθίσματα που λαμβάνει και τα μετατρέπει σε γνωστικά εργαλεία, τα οποία και θα χρησιμοποιήσει για να διαμορφώσει την ταυτότητά του.

 

ΑΦΟΥΓΚΡΑΖΟΜΑΙ, ΑΛΛΑ...

Ένα άλλο βασικό σημείο που θα πρέπει ως γονείς να καλλιεργήσετε στα παιδιά σας, είναι η στάση του «αφουγκράζομαι τα συναισθήματά σου δεν σημαίνει ότι ικανοποιώ την κάθε σου επιθυμία». Τα παιδιά, τα οποία έχουν ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό την παρόρμηση, χρησιμοποιούν την έκφραση των συναισθημάτων τους προκειμένου να διεκδικήσουν αυτό που επιθυμούν. Ως γονείς πολλές φορές προσπαθείτε να δώσετε στο παιδί σας «ανταλλάγματα» προκειμένου εκείνο να ακολουθήσει μία συγκεκριμένη οδό συμπεριφοράς. Άλλες φορές πάλι τα ματαιώνετε και τα απογοητεύετε a priori, στερώντας τους μία αγκαλιά, ένα χάδι, λίγο χρόνο παιχνιδιού μαζί τους, σκεπτόμενοι ότι με αυτό τον τρόπο τα σκληραγωγείτε και τα ενδυναμώνετε προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις μελλοντικές τους δυσκολίες. Στην πραγματικότητα κάνετε ακριβώς το αντίθετο. Με το να απογοητεύετε το παιδί σας, αυξάνετε το συναίσθημα της αγωνίας (άγχος) για τον τρόπο διαχείρισης της δυσκολίας του. Αισθάνεται μόνο του και η αγωνία του γίνεται κυρίαρχο συναίσθημα στην καθημερινότητά του με αποτέλεσμα το παιδί να μπερδεύεται με το ποια συναισθήματα μπορεί να εκφράσει και ποια όχι. Νιώθει παγιδευμένο στον εαυτό του και αβοήθητο στο να ξεπεράσει τις δυσκολίες του.

 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ ΠΑΙΔΙ

Το παιδί σας έχει ανάγκη να εκφράσει την απογοήτευσή του, μέσα από μία ανεκπλήρωτη επιθυμία του. Θέλει να καταλάβει ότι η απογοήτευση που παίρνει γιατί δεν εκπληρώθηκε η επιθυμία του για την αγορά ενός παιχνιδιού, δεν ερμηνεύεται ως απόρριψη από τους γονείς του. Εδώ, βέβαια, παίζει πολύ σημαντικό ρόλο ο τρόπος μέσα από τον οποίο οι γονείς έχουν καλλιεργήσει την έκφραση της αγάπης στο οικογενειακό πλαίσιο. Η συζήτηση με το παιδί σας, η οριοθέτηση και η έκφραση της δικής σας άποψης σε ένα πλαίσιο λειτουργικής και ενεργητικής ακρόασης, θα δώσει στο παιδί τα στοιχεία εκείνα που θα το καθοδηγήσουν για να σκεφτεί πριν λειτουργήσει, καθώς και θα το ενδυναμώσει ως προς τη διαχείριση του συναισθήματος της απογοήτευσης. Η αποδοχή σας να αφουγκραστείτε το θυμό του παιδιού σας όταν βιώνει απογοήτευση, είναι το κλειδί για τη διαχείρισή του και για το χτίσιμο ενός ενεργητικού πλαισίου επικοινωνίας.

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Η Ρέα Δουμανά είναι κλινική ψυχολόγος (MSc), σύμβουλος ψυχικής υγείας και ψυχοθεραπεύτρια.

ΠΗΓΗ: toxwni.gr