Βασικές αξίες που διδάσκουμε στα παιδιά έως την ηλικία των 5 ετών

 

Γράφει η Ρέα Δουμανά, κλινική ψυχολόγος

Πολλοί από εμάς θεωρούμε ότι είναι πολύ δύσκολο ή ακόμα και πολύ πρώιμο να μεταδώσουμε και να διδάξουμε στα παιδιά νηπιακής ηλικίας βασικές αξίες οι οποίες θα υιοθετηθούν και στη συνέχεια θα καλλιεργηθούν κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους.

 

 

Παρακάτω περιγράφονται πέντε βασικές αξίες οι οποίες θα πρέπει να καλλιεργηθούν στα παιδιά ηλικίας έως 5 ετών:

 

1. Ειλικρίνεια: O καλύτερος τρόπος για να μεταδώσουμε σε ένα παιδί την αξία της ειλικρίνειας, είναι να δημιουργήσουμε εμείς οι ίδιοι οι γονείς τα πρότυπα ειλικρίνειας. Μην χρησιμοποιείτε ψευδή στοιχεία για να δικαιολογήσετε κάποια απουσία σας: «Δεν θα μπορέσουμε να έρθουμε στη συνάντηση γιατί ο μικρός είναι αδιάθετος». Πολύ απλά το ίδιο το παιδί θα αναρωτηθεί: « Είμαι αδιάθετος-άρρωστος;». Ή ακόμα: «Μην πεις στη μαμά ότι σε άφησα να φας παγωτό». Στο παιδί δημιουργούνται ερωτηματικά σχετικά με το πότε πρέπει είναι ειλικρινές… Εάν το παιδί σας γίνει μάρτυρας ειλικρινούς επικοινωνίας, τότε θα κατανοήσει πώς η αλήθεια ακόμα κι αν επιφέρει δυσάρεστα συναισθήματα σε κάποιους ανθρώπους, ή ακόμα και στο ίδιο, αυτό είναι ένα μάθημα για την ανάληψη ευθυνών και επιπτώσεων. Μην μαλώσετε το παιδί σας εάν το ίδιο σας πει ψέματα. Αντιθέτως βοηθήστε το να βρει έναν τρόπο να σας πει την αλήθεια. Δείξτε του ότι η αλήθεια είναι η οδός για την σωστή επικοινωνία.

 

2. Δικαιοσύνη: Αφήστε το παιδί σας να κάνει λάθος… Μην το τιμωρήσετε, απλά αφήστε το να καταλάβει το λάθος του και να βρει τον τρόπο να επανορθώσει. Για παράδειγμα: εάν παίζει με ένα φίλο/η και αρπάξει χωρίς να ζητήσει ένα παιχνίδι από εκείνο, και το πετάξει κάτω, μην το συμβουλέψετε απλά να ζητήσει συγνώμη. Φυσικά και η έκφραση της συγγνώμης είναι πολύ σημαντική, ωστόσο ακόμα ποιο σημαντικό σημείο στη διαδικασία της μεταμέλειας είναι η αναγνώριση του λάθους και η επανόρθωση. Δηλαδή παροτρύνετε το παιδί σας να δώσει πίσω το παιχνίδι ζητώντας συγγνώμη και λέγοντας πως δεν θα το ξανακάνει, αντικαθιστώντας ίσως το «σπασμένο» παιχνίδι με κάποιο δικό του.

 

3. Αυτοπροσδιορισμός: Ένας ορθός τρόπος για να μάθετε στο παιδί σας να αναπτύξει την αποφασιστικότητά του είναι να το ενθαρρύνετε να κάνει πράγματα τα οποία του δημιουργούν δυσαρέσκεια, φόβο ή εκνευρισμό. Για παράδειγμα ενθαρρύνετε το παιδί σας να κάνει ποδήλατο χωρίς τη βοήθειά σας και όταν ολοκληρώσει την προσπάθειά του επιβραβεύστε το για την προσπάθεια αυτή. Όταν καταλάβει το παιδί σας την αξία της προσπάθειας και αναγνωρισθεί μέσα από αυτή, τότε θα ενισχυθεί η αυτοεκτίμησή του και θα αυτοπροσδιορισθεί σε σχέση με την αξία της προσπάθειας ακόμα κι όταν κάτι του φαίνεται δύσκολο.

 

4. Ενσυναίσθηση: Διδάξτε στο παιδί σας από μικρή ηλικία να μπαίνει στη θέση του άλλου. Καλλιεργείστε σε εκείνο τον τρόπο να αναγνωρίζει τα δικά του συναισθήματα, καθώς και τα συναισθήματα των άλλων παιδιών. Μόνο έτσι θα μάθει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του, να αναγνωρίζει και να διορθώνει τα λάθη του, καθώς και να προσπαθεί να βελτιώνει κάθε του δεξιότητα και πράξη.

 

5. Αγάπη: Η έκφραση της αγάπης από εσάς τους γονείς είναι το καλύτερο πρότυπο για τα παιδιά. Τα παιδιά καλλιεργούν την αξία της αγάπης όταν βλέπουν τους γονείς τους να εκφράζουν την αγάπη τους αμοιβαία, όταν τους βλέπουν μιλούν για τους ανθρώπους που αγαπούν, όταν εκφράζουν με πράξεις την αγάπη τους (π.χ. φτιάχνωντας ένα αγαπημένο γλυκό, φαγητό, κλπ). Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά σας να τους λέτε πόσο τα αγαπάτε, παίρνοντας τα αγκαλιά, δίνοντάς τους ένα φιλί, ζωγραφίζοντας μία καρδιά για εκείνα. Όσο περισσότερο εκφράζεται η αγάπη μέσα σε ένα οικογενειακό πλαίσιο, τόσα περισσότερα εφόδια παίρνει το παιδί σας για να υιοθετήσει συναισθήματα αγάπης, φροντίδας και να εκφράζει ελεύθερα την αγάπη του προς τους άλλους καθώς μεγαλώνει.

 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Η Ρέα Δουμανά είναι κλινική ψυχολόγος (MSc ), σύμβουλος ψυχικής υγείας και ψυχοθεραπεύτρια.

ΠΗΓΗ: toxwni.gr