Aθλητισμός & Bullying. Τι φταίει;

Share Post

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email
lonely boy_sports

Γράφει η Μιράντα Σβόλη – Ψυχολόγος

O αθλητισμός λειτουργεί ως μέσο κοινωνικοποίησης για τα παιδιά και τους εφήβους. Προάγει την σωματική και ψυχική υγεία και προωθεί τη συνεργασία, το σεβασμό στη διαφορετικότητα και την υπακοή στους κανόνες. Μέσω του αθλητισμού οι νέοι διαμορφώνουν την προσωπικότητά τους και αποτρέπονται από παραβατικές και βίαιες συμπεριφορές καθώς μαθαίνουν την εντιμότητα, τον αλληλοσεβασμό και την ευγενή άμιλλα. Τα αθλήματα εμπεριέχουν το μοίρασμα και προστατεύουν από το μίσος και το φυλετισμό και η ύπαρξή τους είναι σημαντική στην εκπαίδευση.

Σύμφωνα με την έκθεση του FAIRHAP I Fair Play and Happiness through Sports (2017), ο αθλητισμός αναπτύσσει ηθικές αξίες όπως η ανοχή και ο αλληλοσεβασμός καθώς ενισχύει την αυτοπεποίθηση και διαμορφώνει την προσωπικότητα των παιδιών. Παράλληλα, τα παιδιά αναλαμβάνουν ευθύνες και μαθαίνουν να επιλύουν προβλήματα ενώ αναπτύσσουν κοινωνικές δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η συνεργασία, η αμεροληψία και η αλληλοβοήθεια.

Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι για πολλά παιδιά η πίεση που σχετίζεται με τον αθλητισμό οδηγεί σε μειωμένη αυτοεκτίμηση, υπερβολικό άγχος και επιθετική συμπεριφορά. Τα παιδιά μπορεί τελικά να βιώσουν «αθλητική εξουθένωση» και να αποφεύγουν μακροχρόνια τη σωματική δραστηριότητα. Επίσης, το άγχος που συνδέεται με τη νίκη, αυξάνει τις πιθανότητες των τραυματισμών.

Ορισμένες αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η εμπλοκή σε ένα άθλημα, συχνά δημιουργούνται ή ενισχύονται από τους ενήλικες, κυρίως τους γονείς και τους προπονητές. Ενώ ο αθλητισμός σχετίζεται με την χαρά του παιχνιδιού, η επιβράβευση συνήθως δίνεται μόνο στην περίπτωση της επιτυχίας. Συχνά, η ενθάρρυνση να κατακτήσει κανείς την επιτυχία συνοδεύεται από άμεση είτε έμμεση προτροπή να χρησιμοποιηθεί ακόμα και επιθετική συμπεριφορά προκειμένου να νικήσει το άτομο ή η ομάδα. Το τελικό έπαθλο τα επισκιάζει όλα.

Το θέμα της βίας και της επιθετικότητας στον αθλητισμό αποτελεί πλέον καθημερινό κοινωνικό φαινόμενο που εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικών προβλημάτων λόγω των αιφνίδιων και αλλεπάλληλων δυσάρεστων αλλαγών που βιώνει ο σύγχρονος άνθρωπος . Παιδιά και έφηβοι  εκδηλώνουν μια ιδιαίτερη μορφή αντικοινωνικής συμπεριφοράς που σχετίζεται με την έντονη πρόθεσή τους να βλάψουν κάποιον και να προκαλέσουν βλάβη με σωματική, λεκτική ή ψυχολογική επίθεση. Ορισμένες φορές οι ίδιοι οι ενήλικες με την συμπεριφορά μας αποτελούμε κακό παράδειγμα προς μίμηση. Έχουμε άπειρα παραδείγματα που θα μπορούσαμε να επικαλεστούμε ως προς αυτό.  Ως αποτέλεσμα, παραβιάζονται οι κανόνες και δημιουργούνται προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις των συναθλητών, των προπονητών αλλά όλων των ατόμων που εργάζονται σε αθλητικούς χώρους και συνεπώς  διαταράσσεται συχνά η ομαλή λειτουργία τόσο της ομάδας, όσο και του ευρύτερου πλαισίου μέσα στο οποίο αυτή ανήκει.

Ωστόσο, όλοι οι εμπλεκόμενοι, έχουν την ευκαιρία να είναι μέρος της λύσης στο πρόβλημα εφαρμόζοντας κάποιους από τους παρακάτω κανόνες:

  • Να θέτουν ως προτεραιότητα την υγεία, την ασφάλεια και την ευημερία των παιδιών και των νεαρών αθλητών
  • Να είναι ενήμεροι για τις σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές των αθλητών κατά την διάρκεια της ανάπτυξής τους και για το βαθμό που επηρεάζουν την αθλητική τους απόδοση
  • Να θέτουν την σωματική και νοητική ενδυνάμωση μέσω του αθλήματος ως προτεραιότητα για τους αθλητές
  • Να δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον για όλους ανεξάρτητα τους αθλητές. Να τους ενθαρρύνουν αλλά και να τους ανταμείβουν για την συνολική προσπάθεια που καταβάλουν.
  • Να ενημερώνονται για την νομοθεσία που ισχύει αναφορικά με την προστασία και τα δικαιώματα των αθλητών. Όλοι οι αθλητικοί χώροι (σχολεία/ακαδημίες/σύλλογοι) να ακολουθούν τους κανόνες και να αξιολογούνται για την σωστή λειτουργία τους.
  • Να επιμορφώνονται και να ακολουθούν τις τελευταίες προδιαγραφές για την εκπαίδευση στον τομέα τους
  • Να επιμορφώνονται σχετικά με το πως μπορούν να βελτιώσουν την επικοινωνία και την συνεργασία με τους ίδιους τους αθλητές αλλά και τις οικογένειές τους.

Η βία δεν είναι φαινόμενο μη αναστρέψιμο. Μπορεί να αντιμετωπιστεί αρκεί να ενεργοποιηθούμε όλοι.  Σε αυτό μπορεί να συμβάλει η οικογένεια, το σχολείο, η πολιτεία, όλοι μας μεμονωμένα με την προσωπική μας στάση, αλλά και κάθε αθλητικός οργανισμός που προάγει τον σεβασμό, την ευγενή άμιλλα και τις διαχρονικές αξίες του «ευ αγωνίζεσθαι».

Πηγές